Podstawowe informacje
TEMAT: koegzystencja człowieka i pszczoły
OPIS DOSTĘPNOŚCI: http://muzeumgpe-chorzow.pl/pl/dostepnosc-wystawy-uliversum/
MIEJSCE: spichlerz z Simoradza (ok. 700 m od kasy Muzeum) i teren wokół niego
ZWIEDZANIE: w czasie dostępności wnętrz obiektów (http://muzeumgpe-chorzow.pl/pl/dla-zwiedzajacych/godziny-otwarcia/) oraz podczas dodatkowych wydarzeń
KOSZT: wejście na wystawę nie jest dodatkowo płatne (można ją zwiedzać z biletem na całą ekspozycję – http://muzeumgpe-chorzow.pl/pl/dla-zwiedzajacych/cennik/)
CZAS: od 20 września 2026 roku
Opis wystawy
„ULiversum” to wystawa, która może zaskoczyć.
Zaaranżowano ją w niepozornym wnętrzu XVIII-wiecznego spichlerza z Simoradza. Stworzono tam przestrzeń, w której zabytkowym eksponatom towarzyszą artefakty wystawiennicze, stanowiska sensoryczne i rozwiązania dostępnościowe. Wokół spichlerza umieszczono hoteliki dla zapylaczy, donicę z roślinami miododajnymi oraz dwa stoły do gry.
Wystawa opowiada o koegzystencji człowieka i pszczoły, opartej na wzajemnej zależności. Głównym celem ekspozycji jest przypomnienie o ogromnym znaczeniu tych małych owadów (pszczół) nie tylko dla przyrody, ale też historii, kultury i gospodarki człowieka.
Wystawa to historia relacji człowiek – pszczoła, poczynając od czasów prehistorycznych, ilustrowanych malowidłami naskalnymi, przez bartnictwo i pasiecznictwo, aż do współczesnego pszczelarstwa, chorób i wymierania pszczół.
„ULiversum” to też opowieść o postaciach związanych z pszczelarstwem – św. Ambrożym, patronie pszczelarzy, oraz „ojcach” współczesnego pszczelarstwa, m.in. Janie Dzierżonie i Lorenzo Langstrothie.
W ciekawy sposób zaprezentowano również główną bohaterkę tej opowieści – pszczołę, a dzięki realistycznemu modelowi można się dokładnie zapoznać z budową jej ciała. Opisano członków pszczelej rodziny, czyli królową, robotnicę i trutnia. Wskazano co robią pszczoły w poszczególnych porach roku i czym mogą nas zadziwić.
Wyjaśniono na czym polega praca pszczelarza i jakich narzędzi on używa, a także zaprezentowano miododajne gatunki roślin oraz produkty pszczele (miód, wosk, pyłek itp.).
Po obejrzeniu wystawy warto zwiedzić całą muzealną ekspozycję, zwłaszcza pasieki znajdujące się przy chałupach z Frydka i Łaz.
Elementy towarzyszące
1. Trasa zwiedzania (od kas, przez pasieki i wystawę) – nagrania audio.
2. Wydarzenia dodatkowe.
Kluczowe elementy dostępnościowe
1. ETR – przewodnik po wystawie w tekście łatwym do czytania i rozumienia.
2. Tłumaczenia na PJM.
3. Audiodeskrypcje.
4. Elementy dotykowe, tyflografiki.
5. Część wystawy poza obszarem z barierami architektonicznymi oraz zdjęcia z obszaru z owymi utrudnieniami.
Sposób prezentacji zbiorów, możliwe interakcje
1. W kasie Muzeum można pobrać:
– broszurę o wystawie,
- wydruki tekstów w ETR,
– audioprzewodnik lub kody QR dające dostęp do nagrań z trasą zwiedzania, tłumaczeniem na PJM, nagraniami w ETR.
2. Na wystawie (w spichlerzu i przed nim) znajdują się:
– eksponaty muzealne,
– obiekty dotykowe, w tym elementy sensoryczne – np. stanowisko zapachowe, model pszczoły,
– karty pracy dla dzieci i młodzieży oraz dorosłych,
– miejsce do odpoczynku, działania (stół i pufy, stanowiska do gier),
– wydruki tekstu ETR,
– kody kryjące materiały w PJM, ETR, nagrania audio (do odtworzenia poprzez dostępny w kasie Muzeum audioprzewodnik lub własny telefon).
3. Zasady zwiedzania
– Nie wolno dotykać obiektów za szybami.
– Zachęcamy do zapoznania się z całym Regulaminem Muzeum (http://muzeumgpe-chorzow.pl/pl/dla-zwiedzajacych/regulamin-muzeum/).
PROSZĘ PAMIĘTAĆ, ŻE NA TERENIE MUZEUM, W TYM WYSTAWY, OBOWIĄZUJE BEZWZGLĘDNY ZAKAZ PALENIA TYTONIU I PAPIEROSÓW ELEKTRONICZNYCH, UŻYWANIA OGNIA POZA WYZNACZONYMI STREFAMI.
***
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.
Wysokość dofinansowania: 225 000 zł
Całkowita wartość projektu netto: 286 141 zł
***
Kurator:
Magdalena Cielesta
Koordynator projektu:
Anna Anzorge-Potrzebowska
Projekt i realizacja:
VidiFilm
Zespół projektowy – Aleksandra Lubos-Zadroż, Patrycja Wojda, Alicja Schatton-Lubos
Zespół realizacyjny – Werner Lubos, Wojciech Węglarski, Artur Lubos, Liliana Białas – Artmalist (model pszczoły)
Koordynacja dostępności:
Anna Macherzyńska-Swoboda
ETR:
Fundacja Instytut Dostępności Akces Lab
Audiodeskrypcja:
Fundacja Szansa – Jesteśmy Razem
Tłumaczenie na PJM:
Irena Piecha
Korekta tekstów:
Barbara Papaj, Katarzyna Gierszewska-Widota
Konserwacja:
Paulina Chyłka-Księżarek, Małgorzata Książek, Sylwia Kudła-Herner – Pracownia Konserwacji Zabytków Artcon, Piotr Sworzeń
Fotografie:
Michał Szalast
Audioprzewodnik:
Michał Hrobak
Aranżacja zieleni:
Małgorzata Przysiewkowska, Michał Niesporek oraz uczniowie klasy III b Katowickiego Centrum Edukacji Zawodowej w Katowicach i uczniowie klasy IV a Zespołu Szkół Budowlanych w Chorzowie
Konsultacja merytoryczna:
Henryk Działo – Pasieka „Natura” Wojkowice, Śląski Związek Pszczelarzy
Współpraca:
Barbara Klajmon, Damian Adamczak, Jan Patkowski, Eugeniusz Potempa, Janusz Bajda, Grzegorz Haśnik
Partnerem wystawy jest Śląski Związek Pszczelarzy.
