Tytuł konferencji celowo został zapisany w formie co nieco prowokacyjnej, a postawione tam pytania sugerują tylko jedną odpowiedź, na dodatek przeczącą. Wywołanie fermentu było naszym zamiarem ponieważ to emocje zazwyczaj są czynnikiem skłaniającym do głębszej refleksji nad tym, co pozornie wydaje się oczywiste. W odniesieniu do tytułowej problematyki, chcemy choćby zwrócić uwagę na siłę stereotypu, który przecież jednoznacznie identyfikuje góralskość z pasterstwem i na odwrót. Może więc jednak istnieje coś, co łączy profesjonalne zajęcie z regionalnym pochodzeniem? Na to i wiele innych pytań wiążących się z tytułowym wątkiem będziemy poszukiwać odpowiedzi podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej, do udziału w której serdecznie zapraszamy.
Do odwiedzenia Muzeum i wysłuchania referatów gorąco namawiamy uczniów z opiekunami, studentów oraz wszystkie inne osoby zainteresowane tematyką poruszaną w trakcie konferencji (patrz: program poniżej). Będzie istnieć możliwość zadawania pytań oraz udziału w dyskusji. Chętnych do uczestnictwa prosimy o wypełnienie i przesłanie na adres mail: krzyzanowski@muzeumgpe-chorzow.pl formularza rejestracyjnego [do pobrania poniżej]. W przypadku zgłoszeń zbiorowych np. szkół wystarczy wypełnienie jednego formularza i zamieszczenie tam informacji o przypuszczalnej liczbie słuchaczy. Na zgłoszenia biernych uczestników czekamy do 27 października 2026 r.
DO ZOBACZENIA W CHORZOWIE
Formularz dla biernego uczestnika_grupy
Program
9:00–9:45 Rejestracja uczestników/uczestniczek
9:45–10:00 Przywitanie, otwarcie konferencji
10:00–11:20 Prezentacje referatów
Weronika Łacek / Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”
Góralki portret własny – autoetnograficzne wprowadzenie do tematyki
dr Katarzyna Pełka-Bura / Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
Wełna – powrót do przyszłości?
PhDr Václav Michalička / Centrum tradičních technologií – Muzeum Novojičínska,
Česká Republika
Czarna koszula. Eksperymentalna weryfikacja stereotypowego obrazu
karpackiego pasterza
mgr Krzysztof Bulla / Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”
W dolinie Jasionki. Zmiany i trwanie w zawodzie mieszkańców Grabki i Nałęża
11:20–11:40 Przerwa kawowa
11:40–13:20 Prezentacje referatów
Karolina Ryńska / Uniwersytet Śląski
Od pasterza do przewodnika. Zatrudnienie górali w turystyce górskiej
w zaborze austriackim u schyłku XIX wieku
dr Bogusław Gąszcz / Sąd Rejonowy w Cieszynie
Toga w miejsce ciupagi. Feliks Bocheński – góral, twórca polskiego sądownictwa
na Górnym Śląsku
dr hab. Lech Krzyżanowski / Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”;
Uniwersytet Śląski
Dziedzictwo pasterskie huculszczyzny i jego wpływ na kulturowy pejzaż
II Rzeczypospolitej
dr Mariusz Trąba / badacz niezależny
Pasterz i jego praca w judeochrześcijańskiej tradycji religijnej
mgr Zuzanna Kalka / Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”
Specyfika edukacji regionalnej na przykładzie działalności MGPE w Chorzowie
w odniesieniu do dziedzictwa Beskidu Śląskiego
13:20–14:00 Lunch
14:00–15:00 Oprowadzanie po wystawie stałej „ULiversum”
15:00–15:20 dr Katarzyna Radziwiłko, mgr Izabela Wolniak /
Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi
Prezentacja projektu „Etnomozaika. Współczesne dziedzictwo kulturowe wsi”
15:20–15:40 mgr Anna Grabińska-Szcześniak, dr Dobrawa Skonieczna-Gawlik / koordynatorki regionalne projektu „Etnomozaika. Współczesne dziedzictwo kulturowe wsi”
Prezentacja wyników badań w województwie śląskim, odbywających się w ramach projektu „Etnomozaika. Współczesne dziedzictwo kulturowe wsi” Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi
15:40–16:00 Przerwa kawowa
16:00–17:30 Małgorzata Dubasiewicz (UG), Karolina Dziubata-Smykowska
(UAM), Damian Kasprzyk (UŁ), Rafał Kleśta-Nawrocki (UMK), Katarzyna Majbroda (UWr), Grzegorz Studnicki (UŚ), Stanisława Trebunia-Staszel (UJ), Katarzyna Waszczyńska (UW) Wokół Międzyuczelnianego Obozu Etnograficznego 2026 w województwie śląskim: „MOE u górali i pasterzy oraz u mieszkańców Beskidu Śląskiego i Żywieckiego”, a także perspektywy MOE na przyszłość
17:30 Zakończenie konferencji i pożegnanie uczestników/uczestniczek
