Category: Bez kategorii

16 MAJA – NOC MUZEÓW | HORROR W SKANSENIE

To wydarzenie, na które wszyscy czekają z zapartym tchem…
To noc, kiedy skansen zmienia się nie do poznania…
To jedyna taka Noc Muzeów, o której mówi się jeszcze długo po jej zakończeniu…

Każdego roku czekacie na moment, kiedy pojawiają się bilety – i znikają w mgnieniu oka.
Bo każdy wie, że 16 maja wydarzy się coś, czego nie można przegapić…

Tej jednej majowej nocy skansen przestanie być miejscem spokojnych wspomnień i odsłoni to, co przez lata skrywał w cieniu drewnianych chałup…

Zapraszamy na wyjątkową, mroczną edycję wydarzenia. Przeniesiemy się do dawnej wsi – nie tej sielskiej i znanej z opowieści dla dzieci, lecz pełnej niepokoju, obrzędów i niewyjaśnionych zjawisk. Tegoroczna odsłona poświęcona będzie ludowej obrzędowości – opowiedzianej tak, jak przekazywano ją niegdyś… szeptem, przy gasnącym ogniu, wśród trzasku belek i cieni tańczących na ścianach.

Na krętych ścieżkach skansenu spotkacie postacie, które nigdy nie odeszły. Kobiety w czerni, milczących gospodarzy, zagubione dusze. Będą snuć historie – nie z ksiąg, lecz z pamięci i z lęku przed tym co wydarzyło się naprawdę… albo wydarzyć się mogło. Tej nocy pojawią się także inni… dziwni, niepokojący przybysze, jakby wyjęci z gabinetu osobliwości lub dawnych obwoźnych cyrków – istoty, które jednocześnie fascynują i budzą lęk. Ich obecność trudno wytłumaczyć, a jeszcze trudniej o niej zapomnieć.

Pod osłoną nocy wyruszycie w grupach wyznaczoną trasą, prowadzoną przez przewodnika.
Ale w gęstej ciemności XIX-wiecznej wsi nic nie jest pewne…
Wzdłuż drogi czaić się będą strachy, demony i zjawy, które nie spoczęły w spokoju.

Za oprawę aktorską tej nocy odpowiadać będzie Teatr Zły – znany i uwielbiany przez Was z poprzednich edycji, który od lat współpracuje z nami, tworząc niezapomnianą, mroczną atmosferę wydarzenia. To właśnie oni zadbają o to, by tej nocy zabrakło Wam odwagi…

A gdy emocje opadną, a po spotkaniach z nieznanym zacznie burczeć w brzuchu… dla spragnionych wrażeń (i czegoś pysznego) czekać będzie strefa gastronomiczna. Tam, już w nieco mniej mrocznej atmosferze, będzie można złapać oddech, ogrzać się i nabrać sił po nocnej wyprawie.

Przyjdźcie… jeśli się odważycie.
Posłuchajcie… jeśli zdołacie.
Doświadczcie… zanim zgasną światła.

UWAGA! Bilety wyprzedane 

Informacje organizacyjne:
• jeden bilet: 20 zł
• liczba miejsc ograniczona
• bilety dostępne wyłącznie online
• wydarzenie odbywa się w grupach z przewodnikiem
• pierwsze wejście: 18:00
• ostatnie wejścia: ok. 23:00

Pamiętajcie – to noc, na którą wszyscy czekają, a bilety znikają bardzo szybko.

W związku z organizacją i przygotowaniami do Nocy Muzeów w skansenie informujemy:

– 16 maja (sobota) muzeum będzie nieczynne w godzinach porannych i zostanie otwarte o godzinie 18.00 dla zwiedzających w ramach wydarzenia,

– 17 maja (niedziela) – muzeum otwarte będzie w godzinach od 10.00 do 19.00, wstęp do 18.00, obiekty nie będą udostępnione, zwiedzanie spacerowe, bilety wstępu w cenie 10 zł (bilety spacerowe).

W związku z organizacją i przygotowaniami do Nocy Muzeów w skansenie informujemy:

– 16 maja (sobota) muzeum będzie nieczynne w godzinach porannych i zostanie otwarte o godzinie 18.00 dla zwiedzających w ramach wydarzenia,

– 17 maja (niedziela) – muzeum otwarte będzie w godzinach od 10.00 do 19.00, wstęp do 18.00, obiekty nie będą udostępnione, zwiedzanie spacerowe, bilety wstępu w cenie 10 zł (bilety spacerowe).

Po raz pierwszy w historii reaktywowanych Międzyuczelnianych Obozów Etnograficznych ich uczestnicy wyruszą w teren województwa śląskiego. Od 8 do 16 maja 2026 roku 62 studentów etnologii z siedmiu polskich uczelni będzie badać dziedzictwo kulturowe Górali Śląskich i Górali Żywieckich oraz dokumentować losy mieszkańców wsi zalanych podczas budowy zbiorników retencyjnych na Sole.

Czym jest Międzyuczelniany Obóz Etnograficzny?

Międzyuczelniany Obóz Etnograficzny (MOE) to unikatowe przedsięwzięcie dydaktyczno-badawcze, które umożliwia studentom etnologii bezpośredni kontakt z rozmówcami w terenie i praktyczne przeprowadzanie wywiadów etnograficznych. Obozy organizowane były w latach 60.–80. XX wieku, a dwa lata temu zostały reaktywowane – pierwsze dwie edycje odbyły się w Kolbuszowej i na Podlasiu. Tegoroczna, trzecia edycja to pierwsze wydarzenie tego cyklu w województwie śląskim.

Organizatorzy i uczestnicy

Obóz jest organizowany przez Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”, Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi oraz Stowarzyszenie Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce. Udział weźmie 62 studentów i studentek wraz z opiekunami z siedmiu uczelni: Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie oraz Uniwersytetu Gdańskiego.

Program

Baza główna obozu mieści się w Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”. Oficjalne otwarcie odbędzie się w sobotę, 9 maja o godz. 10:00. Następnego dnia uczestnicy wyruszą w teren badawczy – Beskid Śląski i Beskid Żywiecki – gdzie pozostaną do czwartku 14 maja. Zwieńczeniem obozu będzie piątkowe (15 maja) popołudniowe podsumowanie z prezentacją wyników badań.

Dwa obszary badawcze

Tematem przewodnim III MOE jest dziedzictwo kulturowe dwóch grup etnograficznych: Górali Śląskich i Górali Żywieckich – wpisuje się to w ogłoszony przez Sejmik Województwa Śląskiego Rok Górali i Obrzędów Pasterskich 2026.

Działania badawcze podczas obozu zostaną ukierunkowane na poznanie niezwykłych tradycji dwóch grup etnograficznych – Górali Śląskich i Górali Żywieckich, przede wszystkim na badania i dokumentację przejawów kultury niematerialnej – obrzędów dorocznych i rodzinnych czy folkloru muzycznego. Przedmiotem pogłębionych badań mogą być również elementy wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, np.: wyplatanie z korzeni świerkowych w Beskidzie Śląskim, umiejętność gry na dudach żywieckich oraz sposób ich wytwarzania, gajdy – umiejętność wytwarzania instrumentu i praktyka gry lub żywieckie tradycje zdobnictwa bibułkowego, a także wikliniarstwa. Tutaj pojawią się także zagadnienia  z projektu „Etnomozaika – współczesne dziedzictwo kulturowe wsi” Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi. Projekt ten zakłada zebranie wywiadów z mieszkańcami w wieku do 65 lat o współczesnych zwyczajach dotyczących świąt religijnych, świąt rodzinnych oraz folklorze i rzemiośle w danym regionie.

W ramach III edycji MOE proponowane są dodatkowo badania terenowe we wsiach powiatu żywieckiego i cieszyńskiego, z których część mieszkańców w latach 60. XX wieku została przesiedlona do pobliskich (a czasem znacznie oddalonych) miejscowości w związku z zalaniem tych terenów przy okazji budów zbiorników retencyjnych – Jeziora Żywieckiego i Jeziora Czerniańskiego. Takie, niewątpliwie traumatyczne przeżycia skutkowały zapewne istotnymi zmianami w wymiarze fizycznym i namacalnym (zmiana zawodu, kierunku edukacji, lokalizacji szkoły itp.), ale także zmianami o charakterze niematerialnym (problemy integracji z nowym otoczeniem, zaadaptowanie nowych zwyczajów lub próba narzucenia własnych, wpływ nowych uwarunkowań topograficznych na organizację dnia powszedniego i sposób spędzania wolnego czasu, pielęgnowanie pamięci o utraconym świecie lub pragnienie błyskawicznego i zupełnego odcięcia się od przeszłości na rzecz szybkiej integracji w nowym miejscu).

Te dwa zaproponowane tematy badawcze, pozornie odległe od siebie, łączą jednak takie zagadnienia jak: pamięć jednostkowa i zbiorowa, konstruowanie wspomnień, transmisja tradycji, obrzędy doroczne, rodzinne, zmiany a trwanie, ekologia, dyskurs medialny o regionie a narracje w obrębie grupy (endogeniczne). Istotną kwestią pozostaje pojęcie tożsamości i wspólnoty, ich przemiany w ponowoczesnym świecie, ich wpływ na otoczenie, współdziałanie w oparciu o więzi społeczne, ale i w poczuciu zagrożenia (różnie rozumianego) i utraty. Kierunek proponowanego obszaru badań stanowi doskonałą przestrzeń do poznawania, interpretacji i wreszcie pogłębiania wiedzy o tym regionie w kontekście tematów MOE.

Zapraszamy na Etnospacer „Niebo w codzienności”! 🌿⛪

Już 10 maja zapraszamy na wyjątkowe zwiedzanie tematyczne, które w odświeżonej odsłonie ponownie pojawia się w naszej ofercie. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na skansen z zupełnie innej perspektywy – przez pryzmat duchowości, symboliki i codziennych praktyk religijnych mieszkańców Górnego Śląska.

🕜 Start: godz. 13:30
⏳ Czas trwania: do 1,5 godziny
🎟 Koszt: 35 zł
👤 Prowadzenie: Piotr Czypionka

W trakcie spaceru porozmawiamy m.in. o:
– roli kapliczek przydrożnych i ich znaczeniu w przestrzeni wsi
– postaciach świętych ważnych dla mieszkańców różnych regionów Górnego Śląska
– „mariocentryzmie”, czyli kulcie maryjnym i jego przejawach: pielgrzymkach, odpustach czy dniach krzyżowych
– „świętym kącie” i jego miejscu w tradycyjnej izbie
– religijności mieszkańców Śląska Cieszyńskiego – podobieństwach i różnicach między katolikami a protestantami
– historii i architekturze kościoła z Nieboczów

Na terenie muzeum znajdują się dwa zabytkowe kościoły oraz liczne kapliczki, które stanowią ważny element tej opowieści. Warto dodać, że kościół z Nieboczów będzie dostępny tylko do pierwszej połowy roku – później zostanie czasowo wyłączony z użytkowania ze względu na prace konserwatorskie.

Po spacerze chętni będą mogli wziąć udział w Mszy Świętej.

Zapraszamy do wspólnego odkrywania „nieba w codzienności” – w przestrzeni, gdzie tradycja spotyka się z duchowością ✨.

Bilety do nabycia online i w kasie muzeum.

24 maja 2026 roku Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” stanie się sceną dla dziesięciu zespołów reprezentujących śląską tradycję muzyczną. W godz. 14:00–17:30 odbędzie się XXXI edycja Górnośląskich Prezentacji Chorów i Orkiestr — jednego z najważniejszych regionalnych eventów muzycznych Górnego Śląska.

Wydarzenie

XXXI Górnośląskie Prezentacje Chorów i Orkiestr to cykliczne Święto muzyki zakorzenionej w lokalnej tożsamości. Odsłona jubileuszowa po raz kolejny połączy wykonawców z różnych miejscowości regionu, którzy wypełnią dźwiękami przestrzeń chorzowskiego skansenu. Naturalna sceneria skansenu — historyczne zabudowania, ogrody i zieleń — tworzy wyjątkowe tło dla regionalnych pieśni, marszeów i utwór chóralnych.

Na scenie wystąpią chóry, orkiestry dęte i zespóły wokalne reprezentujące społeczności miejskie i gminne całego regionu:

• Orkiestra Dęta Power of Winds z Bytomia (dyr. Klaudiusz Jania)
• Chór Mieszany Magnificat ze Świętochłowic (dyr. Karina Porowiec)
• Chór żeński Siemianowickiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku (dyr. Iwona Talatycka-Seman)
• Zespół Wokalny Colorato z Gierałtowic (dyr. Eryk Walda)
• Dygająca Kapela przy Muzeum „GPE w Chorzowie” (prow. Karo Przewłoka)
• Stowarzyszenie Zespół Pieśni i Tańca Halka z Lublińca (dyr. Piotr Mazur)
• Chór Mieszany Lutnia z Chorzowa (dyr. Łukasz Szmigiel)
• Otwarty Chór Społeczny z Katowic (dyr. Krzysztof Dudzik)
• Chór Mieszany Harmonia z Mikołowa (dyr. Elżbieta Krusz)
• Orkiestra Dęta Rędziny (dyr. Krzysztof Gajowniczek)

Poza występami muzycznymi organizatorzy przygotowali warsztaty tworzenia galandy i czako — tradycyjnych elementów śląskiego stroju ludowego. Zajęcia poprowadzi Dział Edukacji i Popularyzacji Muzeum GPE. To propozycja dla osób, które chcą nie tylko poszerzyć wiedzę o regionalnej tradycji, ale także własnoręcznie dotknąć śląskiego dziedzictwa.

Informacje praktyczne

Data: 24 maja 2026 r. (niedziela)

Godziny: 14:00–17:30

Miejsce: Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”

Bilety: dostępne online oraz w kasie muzeum

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie plenerowe – Odpust w Skansenie i Śląskie Gody, które odbędą się 1 maja. To doskonała okazja, by wspólnie celebrować bogactwo tradycji, folkloru i dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska w atmosferze muzyki, spotkań i rodzinnej zabawy.

Wydarzenie, współorganizowane przez Związek Górnośląski, od lat stanowi ważny punkt w kalendarzu kulturalnym regionu. Śląskie Gody to święto, podczas którego ożywają dawne zwyczaje, stroje i obrzędy, a odwiedzający mogą poczuć autentyczny klimat śląskiej tradycji.

Uroczystości rozpoczną się o godzinie 12:00 mszą świętą odpustową z oprawą muzyczną Orkiestry Reprezentacyjnej Polskiej Grupy Górniczej. Po nabożeństwie odbędzie się uroczysta procesja wokół kościoła.

Od godziny 13:00 na scenie plenerowej wystąpią zespoły od lat pielęgnujące i popularyzujące muzyczne dziedzictwo regionu:

• Orkiestra Reprezentacyjna Polskiej Grupy Górniczej – jedna z najbardziej rozpoznawalnych orkiestr górniczych w regionie, kontynuująca tradycję orkiestr dętych związanych z przemysłem wydobywczym. W jej repertuarze znajdują się utwory marszowe, patriotyczne, rozrywkowe i koncertowe,
• Śląski Ludowy Zespół Śpiewaczy „Zawodzianki” – grupa kultywująca tradycje Górnego Śląska poprzez wykonywanie pieśni w gwarze śląskiej oraz występy w tradycyjnych strojach ludowych. W repertuarze zespołu ważne miejsce zajmują również polskie pieśni patriotyczne,
• Zespół Akordeonistów „Katowice – Kleofas” – formacja skupiająca pasjonatów akordeonu, prezentująca repertuar od muzyki rozrywkowej i biesiadnej po aranżacje inspirowane folklorem śląskim,
• Zespół Kobiórzanie – regionalny zespół folklorystyczny promujący tradycje pszczyńskie i śląskie poprzez pieśni, tańce oraz widowiska obrzędowe.

W programie przewidziano również spotkania i rozmowy z ekspertkami, które przybliżą uczestnikom bogactwo śląskiej kultury.
Dr Dorota Świtała-Trybek – etnolożka z Uniwersytetu Opolskiego specjalizująca się w dziedzictwie kulinarnym oraz obrzędowości regionu która jest autorką licznych publikacji naukowych i popularyzatorskich – opowie o śląskich maszketach oraz dawnych odpustach i ich znaczeniu w życiu codziennym mieszkańców regionu.
O tradycyjnych strojach śląskich, ich różnorodności, symbolice i znaczeniu społecznym opowie Anna Grabińska z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu badaczka i popularyzatorka kultury ludowej, ze szczególnym uwzględnieniem tradycyjnego stroju śląskiego, która zajmuje się dokumentacją, rekonstrukcją oraz edukacją w zakresie ubioru regionalnego.
Całość wydarzenia poprowadzi Barbara Kowaczek-Jędrasik – edukatorka regionalna, animatorka kultury, pracownik ds. regionalizmu Instytutu Korfantego oraz działaczka na rzecz promocji dziedzictwa Górnego Śląska a także pełnomocniczka Prezydenta Miasta Katowice ds. regionalizmu.

Na uczestników czekać będą także liczne warsztaty i atrakcje, w tym:

• warsztaty wykonywania galandy i czako,
• gry i zabawy „na dawnym podwórku”.

Najmłodsi będą mogli spróbować swoich sił w tradycyjnych zabawach z wiejskiego podwórka.

Szczególną atrakcją dla najmłodszych będzie spektakl teatralny połączony z warsztatami w wykonaniu Teatru Bajkowe Skarbki Śląska:„Gospodarz i Juroszek – jak skrzat w domu pomaga”. Zapraszamy wszystkie dzieci na to wyjątkowe przedstawienie, które w przystępny i pełen humoru sposób przybliży elementy śląskiej tradycji i wyobraźni ludowej.

Podczas wydarzenia nie zabraknie również tradycyjnego jarmarku, na którym lokalni rękodzielnicy zaprezentują swoje wyroby, a odwiedzający będą mogli zakupić unikatowe produkty i regionalne przysmaki.

Dodatkową atrakcją będzie możliwość podziwiania tradycyjnych strojów ludowych uczestników wydarzenia. Osoby, które przybędą w kompletnym stroju regionalnym, będą mogły skorzystać ze specjalnego biletu wstępu na teren muzeum.

Serdecznie zapraszamy wszystkich mieszkańców regionu oraz miłośników śląskiej kultury do wspólnego świętowania i spędzenia tego dnia w wyjątkowej, pełnej tradycji atmosferze!

Wraz z początkiem maja zmieniają się nasze godziny otwarcia — zapraszamy na dłuższe, wiosenne i letnie spacery po terenie muzeum:

Od poniedziałku do piątku: 9:00 – 19:00 (wstęp i kasy do 18:00)

W soboty i niedziele: 10:00 – 19:00 (wstęp i kasy do 18:00)

Przypominamy, że w spacerowe poniedziałki wstęp na teren jest bezpłatny, jednak nasze obiekty są wtedy zamknięte.

W pozostałe dni możecie nie tylko spacerować, ale także zwiedzać udostępnione obiekty i ich wnętrza. Bilety wstępu w cenie: normalny – 25 zł, ulgowy – 15 zł, specjalny – 5 zł.

Udostępniamy pełną listę obiektów otwartych dla zwiedzających: 

1. Chałupa łąkowa z Istebnej (mała) – wstęp do sieni

2. Chlew z Istebnej – do kratki

3. Folusz z Brennej – do kratki

4. Garbarnia z wystawą stałą „Na własnej skórze” obiekt bez kratek

5. Chałupa Dziedziniacka z Istebnej (duża) – wstęp do sieni

6. Spichlerz z Brennej – piwnica i piętro – do kratki

7. Stodoła z Istebnej z wystawą stałą „Mechanizacja rolnictwa” (obiekt bez kratek)

8. Chlew z Istebnej – do kratki

9. Chałupa z Brennej – wstęp do sieni

10. Chlew w chałupie z Brennej z ekspozycją „Snowanie” – do kratki

11. Chałupa tkacza z Brennej – wstęp do sieni

12. Szkoła z Wapienicy – wstęp do sieni

13. Chałupa z Bażanowic – wstęp do sieni

14. Kuźnia z Zamarsek – wstęp do kratki

15. Chałupa z Goleszowa – wstęp do sieni – wyłączony z użytku na czas remontu do początku czerwca 2026 r.

16. Chlew w chałupie z Goleszowa z wystawą stalą „Niecki i koryta” – wstęp do kratki

17. Szopa na wozy z Ligoty – eskpozycja wozów gospodarskich (obiekt bez kratek, zabezpieczony liną)

18. Wiatraczek z Ustronia – wstęp do kratki

19. Piec z Landka – wstęp do sieni

20. Chałupa z Frydka – wstęp do sieni

21. Szopa na narzędzia z Kryr (obiekt bez kratek, zapora-listwa)

22. Szopa na wozy z Kryr (obiekt bez kratek, zapora-listwa)

23. Stodoła z Brzeźc (obiekt bez kratek, zapora z desek sąsiekowych)

24. Chałupa z Dziećkowic – wstęp do sieni

25. Wiatrak z Grzawy – wstęp tylko z przewodnikiem

26. Chałupa z Krasów z warsztatem stolarskim – do kratki

27. Szopa na siano z Kobióra z wystawą poświęcona bednarstwu – wstęp do kratki

28. Stodola z Grzawy z wystawą stałą „Powozy i pojazdy konne” (obiekt bez kratek, zapora z desek sąsiekowych)

29. Młyn z Imielina – wstęp do sieni z przewodnikiem

30. Spichlerz z Warszowic – do kratki (wnętrze z przewodnikiem)

31. Kościół z Nieboczów – do kratki (wnętrze z przewodnikiem) – dostępny do początku czerwca – potem remont dachu

32. Spichlerz z Pilchowic z wystawą stałą „Malowane skrzynie” – do kratki

33. Chałupa z Katowic – wstęp do sieni

34. Chałupa z Panewnik – wstęp do sieni

35. Chałupa z Rudy Śląskiej-Bykowiny – wstęp do sieni

36. Spichlerz z Pszowa – do kratki

37. Chałupa z Kaliny – izba zielarki i izba „Magia w wiejskiej zagrodzie” – wstęp do kratki

38. Chałupa z Bruśka – wstęp do sieni

39. Chałupa z Kromołowa – wstęp do sieni

40. Chałupa z Łaz – wstęp do sieni

41. Kuźnia z Łaz – do kratki

42. Spichlerz z Bojanowa – do kratki

43. Kościół z Bytomia Bobrka – dostępny tylko z przewodnikiem

Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” ogłasza nowy konkurs skierowany do przedszkoli oraz szkół podstawowych – zadaniem uczestników jest wykonanie stracha na wróble.

Podobnie jak w przypadku konkursu na Marzannę, przedsięwzięcie przeznaczone jest dla grup dzieci. Najciekawsze prace zostaną nagrodzone wyjątkowym wyjściem dla całej klasy. Dodatkowo wykonane strachy na wróble zostaną wykorzystane podczas Nocy Muzeów, gdzie będą stanowiły element aranżacji przestrzeni muzealnej.

Informacje organizacyjne

• Czas trwania konkursu: 20 kwietnia – 15 maja
• Adresaci: grupy przedszkolne i klasy szkół podstawowych (3–10 osób)
• Nagroda: wyjście dla całej klasy

Wymagania techniczne

• wysokość pracy: 70–150 cm
• wykonanie wyłącznie z materiałów naturalnych, takich jak: bawełna, len, papier, słoma, drewno

Zasady dostarczania prac

Prace konkursowe przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30–15:30 w siedzibie Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”.

Dodatkowe informacje

Zgłoszone prace zostaną wyeksponowane w przestrzeni muzealnej podczas Nocy Muzeów, która odbędzie się 16 maja. Dzięki temu staną się częścią wyjątkowej aranżacji wydarzenia.

Zachęcamy do udziału i kreatywnego podejścia do tematu.

Regulamin

IV edycja konwentu SLAVNI – święta kultury rodzimej, słowiańskiej i zakorzenionej – odbędzie się w dniach 25–26 kwietnia 2026 roku w malowniczym otoczeniu Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny” w Chorzowie. To jedyne w Polsce wydarzenie, które łączy literaturę, dawne rzemiosła, tradycje i rekonstrukcje historyczne w przestrzeni jednego z najpiękniejszych skansenów w kraju.

Uczestnicy konwentu będą mogli wziąć udział w szeregu atrakcji, m.in.:

• jarmarku z udziałem ponad 50 wystawców – rzemieślników, rękodzielników, wydawnictw i autorów,

• uroczystym spotkaniu z laureatami plebiscytu SLAVNI – Złoty Płomień Kultury,

• pokazach walk wojowników i widowiskowych rekonstrukcjach,

• ogólnopolskim turnieju łuczniczym i rodzinnym torze łuczniczym,

• spotkaniach autorskich przy ognisku,

• licznych warsztatach rękodzielniczych oraz prelekcjach poświęconych dawnym wierzeniom i kulturze słowiańskiej.

SLAVNI to przestrzeń spotkań pasjonatów literatury, sztuki i tradycji. Wśród drewnianych chat, wiatraków i spichlerzy uczestnicy mogą zanurzyć się w atmosferze dawnych obrzędów i odkrywać bogactwo kultur słowiańskich, skandynawskich czy celtyckich.

Bilety na wydarzenie dostępne online i w kasie muzeum.

Ogólnopolska konferencja naukowa

Czy góral musi być pasterzem? Czy pasterz musi być góralem? Tradycja i współczesność wzajemnej zależności

Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”

28 października 2026 r.

Zaproszenie

Tytuł konferencji celowo został zapisany w formie co nieco prowokacyjnej, a postawione tam pytania sugerują tylko jedną odpowiedź, na dodatek przeczącą. Wywołanie fermentu było naszym zamiarem ponieważ to emocje zazwyczaj są czynnikiem skłaniającym do głębszej refleksji nad tym, co pozornie wydaje się oczywiste. W odniesieniu do tytułowej problematyki, chcemy choćby zwrócić uwagę na siłę stereotypu, który przecież jednoznacznie identyfikuje góralskość z pasterstwem i na odwrót. Może więc jednak istnieje coś, co łączy profesjonalne zajęcie z regionalnym pochodzeniem? Na to i wiele innych pytań wiążących się z tytułowym wątkiem będziemy poszukiwać odpowiedzi podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej, do udziału w której serdecznie zapraszamy. Można w niej przyjąć rolę biernego słuchacza, ale i referenta, proponującego własne przemyślenia. Powinny one mieścić się w szeroko zakreślonym obrębie następujących zagadnień:

• migracje i ich wpływ na współczesne zaludnienie terenów górskich,
• górale i ich identyfikacja: narodowa, regionalna, klanowo-stanowa,
• tradycje pasterskie oraz ich ewolucja w Europie i na ziemiach polskich od czasów najdawniejszych,
• dom i szałas pasterski – zdobnictwo czy/i funkcje utylitarne,
• ludzie i zwierzęta. Od relacji myśliwy-ofiara do symbiozy w ramach wspólnoty człowieka i stada,
• pasterstwo wczoraj i dziś – zagadnienia ekonomiczne,
• strój góralski na co dzień i od święta. Zmiana czy trwanie?,
• ekskluzywność góralszczyzny (zdobnictwo, mowa i muzyka, kuchnia, sposoby spędzania wolnego czasu),
• pasterstwo jako zawód przyszłości?
• górale niepasterscy, pasterze niegóralscy – społeczność mityczna? wymierająca? rozwijająca się?

Chętnych do udziału w konferencji, w charakterze referenta, prosimy o wypełnienie i przesłanie na adres mail: krzyzanowski@muzeumgpe-chorzow.pl formularza rejestracyjnego [do pobrania poniżej]. Na zgłoszenia czekamy do 30 czerwca 2026 r. Referentów prosimy o wniesienie opłaty konferencyjnej w wysokości 200 zł. W cenie przerwy kawowe, obiad, publikacja. Zainteresowani biernym uczestnictwem proszeni są o wypełnienie i przesłanie na adres mail: krzyzanowski@muzeumgpe-chorzow.pl formularza rejestracyjnego [do pobrania poniżej]. Na zgłoszenia biernych uczestników czekamy do 18 października 2026 r.

DO ZOBACZENIA W CHORZOWIE

Formularz-zgłoszenia- referent

Formularz-zgłoszenia-bierny uczestnik