Category: Bez kategorii


Odpust w Skansenie i Śląskie Gody

Przez Marcin Gaweł,

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie plenerowe – Odpust w Skansenie i Śląskie Gody, które odbędą się 1 maja. To doskonała okazja, by wspólnie celebrować bogactwo tradycji, folkloru i dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska w atmosferze muzyki, spotkań i rodzinnej zabawy.

Wydarzenie, współorganizowane przez Związek Górnośląski, od lat stanowi ważny punkt w kalendarzu kulturalnym regionu. Śląskie Gody to święto, podczas którego ożywają dawne zwyczaje, stroje i obrzędy, a odwiedzający mogą poczuć autentyczny klimat śląskiej tradycji.

Uroczystości rozpoczną się o godzinie 12:00 mszą świętą odpustową z oprawą muzyczną Orkiestry Reprezentacyjnej Polskiej Grupy Górniczej. Po nabożeństwie odbędzie się uroczysta procesja wokół kościoła.

Od godziny 13:00 na scenie plenerowej wystąpią zespoły od lat pielęgnujące i popularyzujące muzyczne dziedzictwo regionu:

  • Orkiestra Reprezentacyjna Polskiej Grupy Górniczej – jedna z najbardziej rozpoznawalnych orkiestr górniczych w regionie, kontynuująca tradycję orkiestr dętych związanych z przemysłem wydobywczym. W jej repertuarze znajdują się utwory marszowe, patriotyczne, rozrywkowe i koncertowe,
  • Śląski Ludowy Zespół Śpiewaczy „Zawodzianki” – grupa kultywująca tradycje Górnego Śląska poprzez wykonywanie pieśni w gwarze śląskiej oraz występy w tradycyjnych strojach ludowych. W repertuarze zespołu ważne miejsce zajmują również polskie pieśni patriotyczne,
  • Zespół Akordeonistów „Katowice – Kleofas” – formacja skupiająca pasjonatów akordeonu, prezentująca repertuar od muzyki rozrywkowej i biesiadnej po aranżacje inspirowane folklorem śląskim,
  • Zespół Kobiórzanie – regionalny zespół folklorystyczny promujący tradycje pszczyńskie i śląskie poprzez pieśni, tańce oraz widowiska obrzędowe.

W programie przewidziano również spotkania i rozmowy z ekspertkami, które przybliżą uczestnikom bogactwo śląskiej kultury.
Dr Dorota Świtała-Trybek – etnolożka z Uniwersytetu Opolskiego specjalizująca się w dziedzictwie kulinarnym oraz obrzędowości regionu która jest autorką licznych publikacji naukowych i popularyzatorskich – opowie o śląskich maszketach oraz dawnych odpustach i ich znaczeniu w życiu codziennym mieszkańców regionu.
O tradycyjnych strojach śląskich, ich różnorodności, symbolice i znaczeniu społecznym opowie Anna Grabińska z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu badaczka i popularyzatorka kultury ludowej, ze szczególnym uwzględnieniem tradycyjnego stroju śląskiego, która zajmuje się dokumentacją, rekonstrukcją oraz edukacją w zakresie ubioru regionalnego.
Całość wydarzenia poprowadzi Barbara Kowaczek-Jędrasik – edukatorka regionalna, animatorka kultury, pracownik ds. regionalizmu Instytutu Korfantego oraz działaczka na rzecz promocji dziedzictwa Górnego Śląska a także pełnomocniczka Prezydenta Miasta Katowice ds. regionalizmu.

Na uczestników czekać będą także liczne warsztaty i atrakcje, w tym:

  • warsztaty wykonywania galandy i czako,
  • gry i zabawy „na dawnym podwórku”.

Najmłodsi będą mogli spróbować swoich sił w tradycyjnych zabawach z wiejskiego podwórka.

Szczególną atrakcją dla najmłodszych będzie spektakl teatralny połączony z warsztatami w wykonaniu Teatru Bajkowe Skarbki Śląska:„Gospodarz i Juroszek – jak skrzat w domu pomaga”. Zapraszamy wszystkie dzieci na to wyjątkowe przedstawienie, które w przystępny i pełen humoru sposób przybliży elementy śląskiej tradycji i wyobraźni ludowej.

Podczas wydarzenia nie zabraknie również tradycyjnego jarmarku, na którym lokalni rękodzielnicy zaprezentują swoje wyroby, a odwiedzający będą mogli zakupić unikatowe produkty i regionalne przysmaki.

Dodatkową atrakcją będzie możliwość podziwiania tradycyjnych strojów ludowych uczestników wydarzenia. Osoby, które przybędą w kompletnym stroju regionalnym, będą mogły skorzystać ze specjalnego biletu wstępu na teren muzeum.

Serdecznie zapraszamy wszystkich mieszkańców regionu oraz miłośników śląskiej kultury do wspólnego świętowania i spędzenia tego dnia w wyjątkowej, pełnej tradycji atmosferze!

 

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Odpust w Skansenie i Śląskie Gody została wyłączona

Otwieramy sezon wysoki!

Przez Marcin Gaweł,

widok z góry na wiejską zagrodę z dwoma chałupami i małym wiatraczkiem, w oddali drzewa i niebo z chmurami

Startujemy z wysokim sezonem w Muzeum “Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”.

Wraz z początkiem maja zmieniają się nasze godziny otwarcia — zapraszamy na dłuższe, wiosenne i letnie spacery po terenie muzeum:

Od poniedziałku do piątku: 9:00 – 19:00 (wstęp i kasy do 18:00)

W soboty i niedziele: 10:00 – 19:00 (wstęp i kasy do 18:00)

Przypominamy, że w spacerowe poniedziałki wstęp na teren jest bezpłatny, jednak nasze obiekty są wtedy zamknięte.

 

W pozostałe dni możecie nie tylko spacerować, ale także zwiedzać udostępnione obiekty i ich wnętrza. Bilety wstępu w cenie: normalny – 25 zł, ulgowy – 15 zł, specjalny – 5 zł.

 

Udostępniamy pełną listę obiektów otwartych dla zwiedzających: 

  1. Chałupa łąkowa z Istebnej (mała) – wstęp do sieni

  2. Chlew z Istebnej – do kratki

  3. Folusz z Brennej – do kratki

  4. Garbarnia z wystawą stałą „Na własnej skórze” obiekt bez kratek

  5. Chałupa Dziedziniacka z Istebnej (duża) – wstęp do sieni

  6. Spichlerz z Brennej – piwnica i piętro – do kratki

  7. Stodoła z Istebnej z wystawą stałą „Mechanizacja rolnictwa” (obiekt bez kratek)

  8. Chlew z Istebnej – do kratki

  9. Chałupa z Brennej – wstęp do sieni

  10. Chlew w chałupie z Brennej z ekspozycją „Snowanie” – do kratki

  11. Chałupa tkacza z Brennej – wstęp do sieni

  12. Szkoła z Wapienicy – wstęp do sieni

  13. Chałupa z Bażanowic – wstęp do sieni

  14. Kuźnia z Zamarsek – wstęp do kratki

  15. Chałupa z Goleszowa – wstęp do sieni – wyłączony z użytku na czas remontu do początku czerwca 2026 r.

  16. Chlew w chałupie z Goleszowa z wystawą stalą „Niecki i koryta” – wstęp do kratki

  17. Szopa na wozy z Ligoty – eskpozycja wozów gospodarskich (obiekt bez kratek, zabezpieczony liną)

  18. Wiatraczek z Ustronia – wstęp do kratki

  19. Piec z Landka – wstęp do sieni

  20. Chałupa z Frydka – wstęp do sieni

  21. Szopa na narzędzia z Kryr (obiekt bez kratek, zapora-listwa)

  22. Szopa na wozy z Kryr (obiekt bez kratek, zapora-listwa)

  23. Stodoła z Brzeźc (obiekt bez kratek, zapora z desek sąsiekowych)

  24. Chałupa z Dziećkowic – wstęp do sieni

  25. Wiatrak z Grzawy – wstęp tylko z przewodnikiem

  26. Chałupa z Krasów z warsztatem stolarskim – do kratki

  27. Szopa na siano z Kobióra z wystawą poświęcona bednarstwu – wstęp do kratki

  28. Stodola z Grzawy z wystawą stałą „Powozy i pojazdy konne” (obiekt bez kratek, zapora z desek sąsiekowych)

  29. Młyn z Imielina – wstęp do sieni z przewodnikiem

  30. Spichlerz z Warszowic – do kratki (wnętrze z przewodnikiem)

  31. Kościół z Nieboczów – do kratki (wnętrze z przewodnikiem) – dostępny do początku czerwca – potem remont dachu

  32. Spichlerz z Pilchowic z wystawą stałą „Malowane skrzynie” – do kratki

  33. Chałupa z Katowic – wstęp do sieni

  34. Chałupa z Panewnik – wstęp do sieni

  35. Chałupa z Rudy Śląskiej-Bykowiny – wstęp do sieni

  36. Spichlerz z Pszowa – do kratki

  37. Chałupa z Kaliny – izba zielarki i izba „Magia w wiejskiej zagrodzie” – wstęp do kratki

  38. Chałupa z Bruśka – wstęp do sieni

  39. Chałupa z Kromołowa – wstęp do sieni

  40. Chałupa z Łaz – wstęp do sieni

  41. Kuźnia z Łaz – do kratki

  42. Spichlerz z Bojanowa – do kratki

  43. Kościół z Bytomia Bobrka – dostępny tylko z przewodnikiem

 

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Otwieramy sezon wysoki! została wyłączona

Ogłaszamy konkurs na STRACHA NA WRÓBLE!

Przez Wiktoria Gajos,

ogródek przy drewianej chałupie krytej stzechą, na pierwszym planie wysokie łodygi z żółtymi kwiatami dziewanny

Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” ogłasza nowy konkurs skierowany do przedszkoli oraz szkół podstawowych – zadaniem uczestników jest wykonanie stracha na wróble.

Podobnie jak w przypadku konkursu na Marzannę, przedsięwzięcie przeznaczone jest dla grup dzieci. Najciekawsze prace zostaną nagrodzone wyjątkowym wyjściem dla całej klasy. Dodatkowo wykonane strachy na wróble zostaną wykorzystane podczas Nocy Muzeów, gdzie będą stanowiły element aranżacji przestrzeni muzealnej.

Informacje organizacyjne

  • Czas trwania konkursu: 20 kwietnia – 15 maja
  • Adresaci: grupy przedszkolne i klasy szkół podstawowych (3–10 osób)
  • Nagroda: wyjście dla całej klasy

Wymagania techniczne

  • wysokość pracy: 70–150 cm
  • wykonanie wyłącznie z materiałów naturalnych, takich jak: bawełna, len, papier, słoma, drewno

Zasady dostarczania prac

Prace konkursowe przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30–15:30 w siedzibie Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”.

Dodatkowe informacje

Zgłoszone prace zostaną wyeksponowane w przestrzeni muzealnej podczas Nocy Muzeów, która odbędzie się 16 maja. Dzięki temu staną się częścią wyjątkowej aranżacji wydarzenia.

Zachęcamy do udziału i kreatywnego podejścia do tematu.

Regulamin

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Ogłaszamy konkurs na STRACHA NA WRÓBLE! została wyłączona

SLAVNI 2026 – konwent kultury rodzimej już 25–26 kwietnia w Chorzowie

Przez Marcin Gaweł,

plakat promocyjny, ciemnozielone tło i grafika z dziewczyną w chustce czytającą książkę i kotem

IV edycja konwentu SLAVNI – święta kultury rodzimej, słowiańskiej i zakorzenionej – odbędzie się w dniach 25–26 kwietnia 2026 roku w malowniczym otoczeniu Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny” w Chorzowie. To jedyne w Polsce wydarzenie, które łączy literaturę, dawne rzemiosła, tradycje i rekonstrukcje historyczne w przestrzeni jednego z najpiękniejszych skansenów w kraju.

Uczestnicy konwentu będą mogli wziąć udział w szeregu atrakcji, m.in.:

  • jarmarku z udziałem ponad 50 wystawców – rzemieślników, rękodzielników, wydawnictw i autorów,
  • uroczystym spotkaniu z laureatami plebiscytu SLAVNI – Złoty Płomień Kultury,
  • pokazach walk wojowników i widowiskowych rekonstrukcjach,
  • ogólnopolskim turnieju łuczniczym i rodzinnym torze łuczniczym,
  • spotkaniach autorskich przy ognisku,
  • licznych warsztatach rękodzielniczych oraz prelekcjach poświęconych dawnym wierzeniom i kulturze słowiańskiej.

SLAVNI to przestrzeń spotkań pasjonatów literatury, sztuki i tradycji. Wśród drewnianych chat, wiatraków i spichlerzy uczestnicy mogą zanurzyć się w atmosferze dawnych obrzędów i odkrywać bogactwo kultur słowiańskich, skandynawskich czy celtyckich.

Bilety na wydarzenie dostępne online i w kasie muzeum.

 

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania SLAVNI 2026 – konwent kultury rodzimej już 25–26 kwietnia w Chorzowie została wyłączona

Czy góral musi być pasterzem? Czy pasterz musi być góralem?

Przez Marcin Gaweł,

Ogólnopolska konferencja naukowa

Czy góral musi być pasterzem? Czy pasterz musi być góralem? Tradycja i współczesność wzajemnej zależności

Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”

28 października 2026 r.

Zaproszenie

Tytuł konferencji celowo został zapisany w formie co nieco prowokacyjnej, a postawione tam pytania sugerują tylko jedną odpowiedź, na dodatek przeczącą. Wywołanie fermentu było naszym zamiarem ponieważ to emocje zazwyczaj są czynnikiem skłaniającym do głębszej refleksji nad tym, co pozornie wydaje się oczywiste. W odniesieniu do tytułowej problematyki, chcemy choćby zwrócić uwagę na siłę stereotypu, który przecież jednoznacznie identyfikuje góralskość z pasterstwem i na odwrót. Może więc jednak istnieje coś, co łączy profesjonalne zajęcie z regionalnym pochodzeniem? Na to i wiele innych pytań wiążących się z tytułowym wątkiem będziemy poszukiwać odpowiedzi podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej, do udziału w której serdecznie zapraszamy. Można w niej przyjąć rolę biernego słuchacza, ale i referenta, proponującego własne przemyślenia. Powinny one mieścić się w szeroko zakreślonym obrębie następujących zagadnień:

  • migracje i ich wpływ na współczesne zaludnienie terenów górskich,
  • górale i ich identyfikacja: narodowa, regionalna, klanowo-stanowa,
  • tradycje pasterskie oraz ich ewolucja w Europie i na ziemiach polskich od czasów najdawniejszych,
  • dom i szałas pasterski – zdobnictwo czy/i funkcje utylitarne,
  • ludzie i zwierzęta. Od relacji myśliwy-ofiara do symbiozy w ramach wspólnoty człowieka i stada,
  • pasterstwo wczoraj i dziś – zagadnienia ekonomiczne,
  • strój góralski na co dzień i od święta. Zmiana czy trwanie?,
  • ekskluzywność góralszczyzny (zdobnictwo, mowa i muzyka, kuchnia, sposoby spędzania wolnego czasu),
  • pasterstwo jako zawód przyszłości?
  • górale niepasterscy, pasterze niegóralscy – społeczność mityczna? wymierająca? rozwijająca się?

Chętnych do udziału w konferencji, w charakterze referenta, prosimy o wypełnienie i przesłanie na adres mail: krzyzanowski@muzeumgpe-chorzow.pl formularza rejestracyjnego [do pobrania poniżej]. Na zgłoszenia czekamy do 30 czerwca 2026 r. Referentów prosimy o wniesienie opłaty konferencyjnej w wysokości 200 zł. W cenie przerwy kawowe, obiad, publikacja. Zainteresowani biernym uczestnictwem proszeni są o wypełnienie i przesłanie na adres mail: krzyzanowski@muzeumgpe-chorzow.pl formularza rejestracyjnego [do pobrania poniżej]. Na zgłoszenia biernych uczestników czekamy do 18 października 2026 r.

 

DO ZOBACZENIA W CHORZOWIE

Formularz-zgłoszenia- referent

Formularz-zgłoszenia-bierny uczestnik

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Czy góral musi być pasterzem? Czy pasterz musi być góralem? została wyłączona

Zapraszamy na ETNOspacer ornitologiczny! 19 kwietnia 8.00 i 11.00

Przez Marcin Gaweł,

ptak w locie na tle trawy

Wiosna to idealny czas, by zanurzyć się w świat ptasich śpiewów i odkryć tajemnice skrzydlatych mieszkańców skansenu. Przygotowaliśmy dla Was wyjątkowe spacery, które pozwolą spojrzeć na przyrodę z zupełnie nowej perspektywy.

Kwietniowy spacer ornitologiczny z pewnością będzie fascynującym doświadczeniem, ponieważ to miesiąc intensywnego życia ptaków. Wiele gatunków ptaków rozpoczyna okres lęgowy lub przygotowuje się do niego. Ptaki powracają z migracji, szukając odpowiednich miejsc do gniazdowania i poszukują partnerów. To czas intensywnych śpiewów i rytuałów godowych – można więc usłyszeć różnorodne dźwięki i melodyjne śpiewy, co sprawia, że spacer staje się dźwiękowym doświadczeniem. W kwietniu można także zaobserwować ptaki w trakcie budowy gniazd i składania jaj –  będzie więc okazja by obserwować te procesy i poznać zachowania lęgowe różnych gatunków.

Podczas spaceru będzie można spotkać zarówno popularne gatunki, jak i prawdziwe ornitologiczne perełki – m.in. dzięcioła zielonego, sójki, kowaliki, rudziki, a nawet droździka. Spacer poprowadzi Katarzyna Skowrońska-Ochmann – członkini Górnośląskiego Koła Ornitologicznego, edukatorka oraz przewodniczka, która podzieli się swoją wiedzą i nauczy, jak rozpoznawać ptaki po wyglądzie i głosie. Tuż po spacerze dla rodzin zapraszamy na warsztaty malowania glinianych ptaszków!

Terminy wydarzenia:

  1. ETNOspacer ornitologiczny dla dorosłych

🕗 godz. 8:00 | 📆 19.04.2026

🎟️ bilet: 35 zł / osoba

  1. ETNOspacer ornitologiczny dla rodzin (1+1)

🕚 godz. 11:00 | 📆 19.04.2026

🎟️ bilet: 40 zł

Warto zabrać:

  • lornetkę lub aparat fotograficzny
  • wygodne obuwie
  • dobry humor i ciekawość świata

Pamiętajmy o szacunku dla przyrody – obserwujmy ptaki tak, by nie zakłócać ich naturalnego życia.

Do zobaczenia na spacerze!

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Zapraszamy na ETNOspacer ornitologiczny! 19 kwietnia 8.00 i 11.00 została wyłączona

Etnospacer „Jak powstaje sukno?” – 12 kwietnia godz. 12.00

Przez Marcin Gaweł,

góralka z kołowrotkiem i wełną

Chcesz dowiedzieć się, jak kiedyś powstawały tkaniny i jak wyglądało życie dawnych mieszkańców Beskidu Śląskiego? Dołącz do naszego wyjątkowego etnospaceru!

Już 12 kwietnia 2026 r. o godz. 12:00 wyruszymy w podróż do świata tradycyjnego rzemiosła. Odwiedzimy owce oraz chałupę tkacza, gdzie poznasz dawne metody pracy i codzienności górali. Dowiesz się także, czym jest folusz i jaką rolę odgrywał w obróbce sukna.

Na zakończenie czekają na Ciebie warsztaty – własnoręcznie wykonasz filcową zakładkę do książki, inspirowaną haftami zdobiącymi brucliki, czyli charakterystyczny element męskiego stroju górali Beskidu Śląskiego.

Wydarzenie odbywa się w ramach obchodów Roku Górali i Obrzędów Pasterskich w Województwie Śląskim 2026.

Informacje:
📅 12.04.2026
🕛 godz. 12:00
🎟️ bilet: 30 zł (oferta 1+1)

Zabierz rodzinę lub znajomych i przeżyj z nami spotkanie z tradycją!

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Etnospacer „Jak powstaje sukno?” – 12 kwietnia godz. 12.00 została wyłączona

Życzenia Świąteczne na Wielkanoc

Przez Marcin Gaweł,

„W górę serca! W górę czoła!

Niech brzmią pieśni, biją dzwony.

Dziś świat cały w szczęściu woła.

Niech Bóg będzie pochwalony!

Pan zmartwychwstał! Alleluja!”

Niech Święta Wielkanocne,

będące triumfem życia i światła,

przyniosą otuchę, siłę oraz wszelką pomyślność

życzą

Paulina Cius-Górska

Dyrektor

Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”

wraz z pracownikami

/Fragment pochodzi z listu z 14 marca 1926 r., z kolekcji Agnieszki Ryfiak; Śląska Biblioteka Cyfrowa/

 

 

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Życzenia Świąteczne na Wielkanoc została wyłączona

Godziny otwarcia Muzeum w czasie Świąt Wielkanocnych

Przez Marcin Gaweł,

na zdjęciu w oddali widoczne drewniane chałupy kryte strzechą, zielona łąka i drzewa

Szanowni Państwo, informujemy, że w okresie wielkanocnym pracujemy w następujących godzinach:

w Wielką Sobotę (4.04) Muzeum będzie otwarte od 10.00 do 13.00

w Niedzielę Wielkanocną (5.04) skansen będzie nieczynny

w Poniedziałek Wielkanocy (6.04) będzie otwarte od 10.00 do 16.00 (wstęp do godziny 15.00). W ten dzień obowiązują spacerowe bilety wstępu.

Zgodnie z zarządzeniem dyrektora w związku z tym że dzień wolny od pracy (6 kwietnia) przypada w poniedziałek w jego miejsce ustala się dzień nieodpłatnego wstępu do Muzeum we wtorek tego samego tygodnia (7 kwietnia) – obiekty zamknięte, zwiedzanie spacerowe.

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Godziny otwarcia Muzeum w czasie Świąt Wielkanocnych została wyłączona

Szukamy wolontariuszy do skansenowskich ogródków

Przez Marcin Gaweł,

Lubisz pracę wśród zieleni i chcesz zrobić coś dobrego? Dołącz do naszego zespołu i zadbaj o ogródki przy zagrodach, pracując w wyjątkowym, zabytkowym otoczeniu muzealnych obiektów.

To niepowtarzalna okazja, by spędzać czas blisko natury – wśród tradycyjnej architektury, zieleni i spokojnej przestrzeni, gdzie historia łączy się z przyrodą. Praca w takim miejscu pozwala nie tylko rozwijać swoje zainteresowania ogrodnicze, ale też poczuć klimat dawnych wiejskich ogrodów i zobaczyć, jak wygląda ich codzienna pielęgnacja.

Kogo poszukujemy?

  • maksymalnie 2–3 osoby
  • osoby, które lubią pracę w przestrzeniach zielonych i mają podstawową wiedzę o roślinach
  • osoby dyspozycyjne – najlepiej w godzinach pracy muzeum

Zakres działań wolontariusza:

  • bieżące prace porządkowe i pielęgnacyjne w ogródkach oraz terenach przyległych

(prace wykonywane po wcześniejszych ustaleniach z Działem Utrzymania Zieleni)

Co oferujemy?

  • umowę wolontariacką
  • szkolenie BHP i PPOŻ
  • narzędzia oraz rękawice
  • zaświadczenie po zakończeniu wolontariatu

Istnieje możliwość umówienia się na spotkanie i poznania specyfiki wolontariatu na terenie MGPE.

Jeśli chcesz połączyć kontakt z naturą z pracą w unikalnym, historycznym miejscu – zapraszamy do kontaktu z Małgorzatą Przysiewkowską Kierowniczką Działu Utrzymania Zieleni tel. 509 410 529

  Category: Bez kategorii
  Komentarze: Możliwość komentowania Szukamy wolontariuszy do skansenowskich ogródków została wyłączona