Category: Bez kategorii

W najbliższą sobotę tj 23 maja  br. Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” będzie zamknięte dla zwiedzających z powodu organizacji wydarzenia zewnętrznego.

Za utrudnienia przepraszamy.

Zapraszamy 22 maja (piątek) na godz. 17:00 na wyjątkowe, twórcze spotkanie z okazji Dnia Matki. Podczas warsztatów każda z uczestniczek stworzy własny, niepowtarzalny kwiat z krepiny pod okiem rękodzielniczki Crepilove – Marceliny Milcz-Wróbel.

To świetna alternatywa na prezent z okazji Dnia Matki – zamiast kolejnego drobiazgu podarujcie wspólnie spędzony czas, twórcze doświadczenie i piękną pamiątkę.

Naszym gościem będzie artystka specjalizująca się w realistycznych kwiatach z krepiny – od miniaturowych form po imponujące kwiaty giganty wykonywane z niezwykłą dbałością o każdy detal. W 2021 roku została wyróżniona Certyfikatem Rękodzieła przyznanym przez Ogólnopolski Cech Rzemieślników i Artystów.

Twórczyni łączy w swoich pracach krepinę z koronką, tiulem, skórą i koralikami tworząc dekoracje, wianki, bukiety oraz kwiaty do sesji zdjęciowych.
Jest również Twórczynią Ludową oraz członkinią Stowarzyszenia Twórców Ludowych.

Podczas warsztatów uczestniczki wykonają własny kwiat – pełen koloru, delikatności i rękodzielniczego uroku.

Nie trzeba mieć doświadczenia – liczy się chęć tworzenia i wspólnego spędzenia czasu!

Liczba miejsc jest ograniczona – kup bilety już dziś!

 22 maja (piątek), godz. 17:00,  Cena; 70 zł

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe spotkanie wieńczące wystawę jubileuszową „To (nie) jest skansen”, przygotowaną z okazji 50-lecia działalności Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”.

Podczas finisażu  dr hab. Lech Krzyżanowski po raz ostatni oprowadzi zwiedzających po ekspozycji, przybliżając ideę wystawy, historię jej powstania oraz prezentowane treści i eksponaty. Spotkanie będzie również okazją do zadawania pytań i wspólnej rozmowy o roli muzeów na wolnym powietrzu we współczesnym świecie.

Niedziela, 24 maja, godz. 13.00

Czas trwania: około 30–40 minut.

Wystawa „To (nie) jest skansen” to opowieść o ludziach, pamięci i dziedzictwie – zarówno materialnym, jak i niematerialnym. Ekspozycja ukazuje historię Muzeum, kulisy pracy muzealników oraz wyjątkową więź ze społecznością, która od lat współtworzy to miejsce.

Bezpośrednio po zakończeniu oprowadzania, o godz. 14.00, zapraszamy na XXXI Górnośląskie Prezentacje Chórów i Orkiestr im. Rajmunda Hankego

Dołączcie do nas i świętujcie razem z nami zakończenie jubileuszowej ekspozycji!

Ogłaszamy wyniki konkursu pt. „Strach ma wielkie oczy” na STRACHA NA WRÓBLE!

Bardzo dziękujemy wszystkim grupom za udział, ogrom kreatywności i fantastyczne pomysły! Nasza muzealna przestrzeń już wkrótce wypełni się niezwykłymi strachami na wróble!

Laureaci konkursu:

Kategoria I
Przedszkole Miejskie nr 24 w Bytomiu – grupa „Stokrotki”
Jowita Błach
Sara Unger
Rozalia Lukas-Burdalska

Kategoria II
Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 5 im. Jerzego Kukuczki w Świętochłowicach
Lena Dudkiewicz, Natalia Luszczyk, Laura Rogozińska, Emilia Wróbel, Emilia Mania, Agata Paszek, Milena Różnicka, Tymon Rybarek, Eryk Wąsiński

Serdecznie gratulujemy zwycięzcom oraz wszystkim uczestnikom konkursu!

Dziękujemy za wspólną zabawę i zaangażowanie.

UWAGA! Mała zmiana dotycząca naszych konkursowych strachów na wróble.

Planowaliśmy wyeksponować je podczas tegorocznej Nocy Muzeów, jednak ze względu na warunki pogodowe i obawy o możliwość zniszczenia prac zdecydowaliśmy się chwilę z tym poczekać.

Nie chcemy, aby deszcz i wilgoć zaszkodziły tak pięknie wykonanym strachom, dlatego pojawią się one w przestrzeni naszego muzeum w przyszłym tygodniu – już przy bardziej słonecznej pogodzie.

Dziękujemy za wyrozumiałość i obiecujemy, że będzie warto ich wypatrywać podczas spacerów po skansenie!

Ogłoszenie o naborze na wolne stanowisko:  Księgowa/y

Muzeum ,,Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” 41-500 Chorzów, ul. Parkowa 25 ogłasza nabór na wolne stanowisko Księgowa/y w pełnym wymiarze czasu pracy, umowa o pracę. Liczba kandydatów do wyłonienia: 1 osoba

1. I. Wymagania:

niezbędne:

1. biegła znajomość języka polskiego w mowie i piśmie
2. wykształcenie wyższe kierunkowe,
3. znajomość ustawy o rachunkowości,
4. znajomość zagadnień z zakresu prawa podatkowego,
5. dużym atutem będzie znajomość programu Comarch ERP Optima.
6. doświadczenie zawodowe min. 3 lata na stanowisku księgowej/go.

 Cechy, postawy, umiejętności:

1. wysokie kompetencje interpersonalne oraz komunikacyjne,
2. samodzielność, samodyscyplina i odpowiedzialność,
3. odporność na stres,
4. otwartość na ludzi.
5. zdolności analityczne i dobra organizacja pracy,
6. terminowość, rzetelność oraz sumienność w wykonywaniu powierzonych zadań.Wykaz zakresu wykonywanych zadań:

weryfikacja dokumentów księgowych pod względem formalnym i rachunkowym,

1. dekretowanie i księgowanie dokumentów w systemie finansowo – księgowym,
2. przygotowywanie przelewów bankowych i księgowanie wyciągów bankowych,
3. sporządzanie faktur sprzedaży na podstawie otrzymanych dokumentów źródłowych
4. analiza oraz uzgadnianie kont,
5. weryfikacja zapisów pod względem poprawności ujęcia do VAT,
6. udział w opracowywaniu okresowych planów, analiz ekonomiczno-finansowych instytucji,
7. bieżące i rzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych i sprawozdawczości finansowej
8. współdziałanie z odpowiednimi Wydziałami Urzędu Marszałkowskiego,
9. inne prace księgowe wynikające z bieżących potrzeb.

III. Korzyści dla potencjalnego pracownika:

1. przyjazna atmosfera w pracy,
2. możliwość rozwoju,
3. umowa o pracę,
4. stabilna pozycja firmy na rynku (sfera budżetowa).

1. Wymagane dokumenty:

– list motywacyjny,

– curriculum vitae (życiorys),

– kopie dokumentów potwierdzające posiadane wykształcenie oraz kwalifikacje i staż   pracy potwierdzony świadectwem pracy lub zaświadczeniem o zatrudnieniu,

– kwestionariusz osobowy, którego wzór jest załączony na stronie BIP,

– oświadczenie o zgodzie na przetwarzanie danych osobowych, którego wzór jest  załączony na stronie BIP.

Wymagane dokumenty aplikacyjne należy przesyłać w zamkniętej kopercie z podanym     adresem zwrotnym na adres Muzeum ,,Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”  41-500 Chorzów, ul. Parkowa 25 z dopiskiem ,, Dotyczy naboru na stanowisko –   Księgowa/y” lub złożyć osobiście w sekretariacie Muzeum GPE w Chorzowie  w  godz. 7.30- 15.00 (od poniedziałku do piątku).   Oferty należy złożyć w nieprzekraczalnym terminie do dnia 5 czerwca 2026 r.

Aplikacje, które wpłyną do Muzeum po terminie, nie będą rozpatrywane.  W przypadku przesyłania dokumentów aplikacyjnych za pośrednictwem operatora  pocztowego za terminu uznaje się datę faktycznego wpływu kompletnych dokumentów  aplikacyjnych do Muzeum.  Muzeum skontaktuje się z wybranymi na podstawie przesłanych aplikacji kandydatami.

Rocznik Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”

2025, tom 13

Rocznik Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” jest czasopismem naukowym, na łamach którego publikowane są artykuły na temat materialnego i niematerialnego dziedzictwa wsi górnośląskiej i zagłębiowskiej oraz innych obszarów w granicach administracyjnych współczesnego województwa śląskiego, sytuując je także w szerszej perspektywie – Polski, Europy i świata. Konteksty te umożliwiają głębsze zrozumienie zjawisk zachodzących w obszarze zainteresowań MGPE. Publikowane prace etnografów, folklorystów, antropologów, kulturoznawców, historyków, architektów, historyków sztuki, etnosocjologów oraz archeologów umożliwiają prezentowanie różnych warsztatów badawczych i ustaleń wynikających z wykorzystywania odmiennych metodologii.

SPIS TREŚCI

Artykuły/Studia

Beata Piecha-van Schagen, Czarna flaga nad „Wujkiem” – żałobna czy piracka? Subaltern studies w kontekście górnośląskiej klasy robotniczej

Marcela Gruszczyk, Dom (nie)utracony. Wacława „Kilometra” Korabiewicza życie na lądzie i morzu w latach 1903–1940

Adam Okun, Muzykanci podwórkowi w rzeczywistości posttradycyjnej – portret Kapeli z Naszego Miasteczka

Barbara Klajmon, Między miastem a wsią. O architekturze mieszkaniowej śródmieścia Czeladzi na przełomie XIX i XX wieku

Anna Kulczyk, Zabudowa przy ulicy Przystankowej w Zabrzu jako przykład budownictwa kolejowego na Górnym Śląsku

Aleksandra Rowińska, Wpływ warunków klimatycznych na żelazne zabytki archeologiczne – studium przypadku

Mariusz Trąba, Pomiędzy Jasną Górą a Piekarami Śląskimi. Źródła i materiały do dziejów kultu maryjnego w parafii Siemonia na pograniczu śląsko-małopolskim (XVII–XX wiek)

Materiały/Koncepcje

Kamila Fedyk, Porządkowanie i ewidencjonowanie dokumentacji przemysłu wydobywczego na przykładzie Biura Studiów i Projektów Górniczych w Katowicach

Andreas Stierglitz, Dzieje wybranej linii rodu Skutników ze Świerklańca na tle zmian narodowościowych na Górnym Śląsku

Recenzje/Opinie

Krzysztof Karbownik, Recenzja książki „Spacerem przez czas. Ludzie i wydarzenia w Muzeum »Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie«” autorstwa Krzysztofa Bulli

ISSN 2353-2734     235×160 mm, ss. 316

Rocznik dostępny w naszym e-sklepie oraz w kasie muzeuem

16 MAJA – NOC MUZEÓW | HORROR W SKANSENIE

To wydarzenie, na które wszyscy czekają z zapartym tchem…
To noc, kiedy skansen zmienia się nie do poznania…
To jedyna taka Noc Muzeów, o której mówi się jeszcze długo po jej zakończeniu…

Każdego roku czekacie na moment, kiedy pojawiają się bilety – i znikają w mgnieniu oka.
Bo każdy wie, że 16 maja wydarzy się coś, czego nie można przegapić…

Tej jednej majowej nocy skansen przestanie być miejscem spokojnych wspomnień i odsłoni to, co przez lata skrywał w cieniu drewnianych chałup…

Zapraszamy na wyjątkową, mroczną edycję wydarzenia. Przeniesiemy się do dawnej wsi – nie tej sielskiej i znanej z opowieści dla dzieci, lecz pełnej niepokoju, obrzędów i niewyjaśnionych zjawisk. Tegoroczna odsłona poświęcona będzie ludowej obrzędowości – opowiedzianej tak, jak przekazywano ją niegdyś… szeptem, przy gasnącym ogniu, wśród trzasku belek i cieni tańczących na ścianach.

Na krętych ścieżkach skansenu spotkacie postacie, które nigdy nie odeszły. Kobiety w czerni, milczących gospodarzy, zagubione dusze. Będą snuć historie – nie z ksiąg, lecz z pamięci i z lęku przed tym co wydarzyło się naprawdę… albo wydarzyć się mogło. Tej nocy pojawią się także inni… dziwni, niepokojący przybysze, jakby wyjęci z gabinetu osobliwości lub dawnych obwoźnych cyrków – istoty, które jednocześnie fascynują i budzą lęk. Ich obecność trudno wytłumaczyć, a jeszcze trudniej o niej zapomnieć.

Pod osłoną nocy wyruszycie w grupach wyznaczoną trasą, prowadzoną przez przewodnika.
Ale w gęstej ciemności XIX-wiecznej wsi nic nie jest pewne…
Wzdłuż drogi czaić się będą strachy, demony i zjawy, które nie spoczęły w spokoju.

Za oprawę aktorską tej nocy odpowiadać będzie Teatr Zły – znany i uwielbiany przez Was z poprzednich edycji, który od lat współpracuje z nami, tworząc niezapomnianą, mroczną atmosferę wydarzenia. To właśnie oni zadbają o to, by tej nocy zabrakło Wam odwagi…

A gdy emocje opadną, a po spotkaniach z nieznanym zacznie burczeć w brzuchu… dla spragnionych wrażeń (i czegoś pysznego) czekać będzie strefa gastronomiczna. Tam, już w nieco mniej mrocznej atmosferze, będzie można złapać oddech, ogrzać się i nabrać sił po nocnej wyprawie.

Przyjdźcie… jeśli się odważycie.
Posłuchajcie… jeśli zdołacie.
Doświadczcie… zanim zgasną światła.

UWAGA! Bilety wyprzedane 

Informacje organizacyjne:
• jeden bilet: 20 zł
• liczba miejsc ograniczona
• bilety dostępne wyłącznie online
• wydarzenie odbywa się w grupach z przewodnikiem
• pierwsze wejście: 18:00
• ostatnie wejścia: ok. 23:00

Pamiętajcie – to noc, na którą wszyscy czekają, a bilety znikają bardzo szybko.

W związku z organizacją i przygotowaniami do Nocy Muzeów w skansenie informujemy:

– 16 maja (sobota) muzeum będzie nieczynne w godzinach porannych i zostanie otwarte o godzinie 18.00 dla zwiedzających w ramach wydarzenia,

– 17 maja (niedziela) – muzeum otwarte będzie w godzinach od 10.00 do 19.00, wstęp do 18.00, obiekty nie będą udostępnione, zwiedzanie spacerowe, bilety wstępu w cenie 10 zł (bilety spacerowe).

W związku z organizacją i przygotowaniami do Nocy Muzeów w skansenie informujemy:

– 16 maja (sobota) muzeum będzie nieczynne w godzinach porannych i zostanie otwarte o godzinie 18.00 dla zwiedzających w ramach wydarzenia,

– 17 maja (niedziela) – muzeum otwarte będzie w godzinach od 10.00 do 19.00, wstęp do 18.00, obiekty nie będą udostępnione, zwiedzanie spacerowe, bilety wstępu w cenie 10 zł (bilety spacerowe).

Po raz pierwszy w historii reaktywowanych Międzyuczelnianych Obozów Etnograficznych ich uczestnicy wyruszą w teren województwa śląskiego. Od 8 do 16 maja 2026 roku 62 studentów etnologii z siedmiu polskich uczelni będzie badać dziedzictwo kulturowe Górali Śląskich i Górali Żywieckich oraz dokumentować losy mieszkańców wsi zalanych podczas budowy zbiorników retencyjnych na Sole.

Czym jest Międzyuczelniany Obóz Etnograficzny?

Międzyuczelniany Obóz Etnograficzny (MOE) to unikatowe przedsięwzięcie dydaktyczno-badawcze, które umożliwia studentom etnologii bezpośredni kontakt z rozmówcami w terenie i praktyczne przeprowadzanie wywiadów etnograficznych. Obozy organizowane były w latach 60.–80. XX wieku, a dwa lata temu zostały reaktywowane – pierwsze dwie edycje odbyły się w Kolbuszowej i na Podlasiu. Tegoroczna, trzecia edycja to pierwsze wydarzenie tego cyklu w województwie śląskim.

Organizatorzy i uczestnicy

Obóz jest organizowany przez Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”, Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi oraz Stowarzyszenie Muzeów na Wolnym Powietrzu w Polsce. Udział weźmie 62 studentów i studentek wraz z opiekunami z siedmiu uczelni: Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Łódzkiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie oraz Uniwersytetu Gdańskiego.

Program

Baza główna obozu mieści się w Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie”. Oficjalne otwarcie odbędzie się w sobotę, 9 maja o godz. 10:00. Następnego dnia uczestnicy wyruszą w teren badawczy – Beskid Śląski i Beskid Żywiecki – gdzie pozostaną do czwartku 14 maja. Zwieńczeniem obozu będzie piątkowe (15 maja) popołudniowe podsumowanie z prezentacją wyników badań.

Dwa obszary badawcze

Tematem przewodnim III MOE jest dziedzictwo kulturowe dwóch grup etnograficznych: Górali Śląskich i Górali Żywieckich – wpisuje się to w ogłoszony przez Sejmik Województwa Śląskiego Rok Górali i Obrzędów Pasterskich 2026.

Działania badawcze podczas obozu zostaną ukierunkowane na poznanie niezwykłych tradycji dwóch grup etnograficznych – Górali Śląskich i Górali Żywieckich, przede wszystkim na badania i dokumentację przejawów kultury niematerialnej – obrzędów dorocznych i rodzinnych czy folkloru muzycznego. Przedmiotem pogłębionych badań mogą być również elementy wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, np.: wyplatanie z korzeni świerkowych w Beskidzie Śląskim, umiejętność gry na dudach żywieckich oraz sposób ich wytwarzania, gajdy – umiejętność wytwarzania instrumentu i praktyka gry lub żywieckie tradycje zdobnictwa bibułkowego, a także wikliniarstwa. Tutaj pojawią się także zagadnienia  z projektu „Etnomozaika – współczesne dziedzictwo kulturowe wsi” Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi. Projekt ten zakłada zebranie wywiadów z mieszkańcami w wieku do 65 lat o współczesnych zwyczajach dotyczących świąt religijnych, świąt rodzinnych oraz folklorze i rzemiośle w danym regionie.

W ramach III edycji MOE proponowane są dodatkowo badania terenowe we wsiach powiatu żywieckiego i cieszyńskiego, z których część mieszkańców w latach 60. XX wieku została przesiedlona do pobliskich (a czasem znacznie oddalonych) miejscowości w związku z zalaniem tych terenów przy okazji budów zbiorników retencyjnych – Jeziora Żywieckiego i Jeziora Czerniańskiego. Takie, niewątpliwie traumatyczne przeżycia skutkowały zapewne istotnymi zmianami w wymiarze fizycznym i namacalnym (zmiana zawodu, kierunku edukacji, lokalizacji szkoły itp.), ale także zmianami o charakterze niematerialnym (problemy integracji z nowym otoczeniem, zaadaptowanie nowych zwyczajów lub próba narzucenia własnych, wpływ nowych uwarunkowań topograficznych na organizację dnia powszedniego i sposób spędzania wolnego czasu, pielęgnowanie pamięci o utraconym świecie lub pragnienie błyskawicznego i zupełnego odcięcia się od przeszłości na rzecz szybkiej integracji w nowym miejscu).

Te dwa zaproponowane tematy badawcze, pozornie odległe od siebie, łączą jednak takie zagadnienia jak: pamięć jednostkowa i zbiorowa, konstruowanie wspomnień, transmisja tradycji, obrzędy doroczne, rodzinne, zmiany a trwanie, ekologia, dyskurs medialny o regionie a narracje w obrębie grupy (endogeniczne). Istotną kwestią pozostaje pojęcie tożsamości i wspólnoty, ich przemiany w ponowoczesnym świecie, ich wpływ na otoczenie, współdziałanie w oparciu o więzi społeczne, ale i w poczuciu zagrożenia (różnie rozumianego) i utraty. Kierunek proponowanego obszaru badań stanowi doskonałą przestrzeń do poznawania, interpretacji i wreszcie pogłębiania wiedzy o tym regionie w kontekście tematów MOE.

Zapraszamy na Etnospacer „Niebo w codzienności”! 🌿⛪

Już 10 maja zapraszamy na wyjątkowe zwiedzanie tematyczne, które w odświeżonej odsłonie ponownie pojawia się w naszej ofercie. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na skansen z zupełnie innej perspektywy – przez pryzmat duchowości, symboliki i codziennych praktyk religijnych mieszkańców Górnego Śląska.

🕜 Start: godz. 13:30
⏳ Czas trwania: do 1,5 godziny
🎟 Koszt: 35 zł
👤 Prowadzenie: Piotr Czypionka

W trakcie spaceru porozmawiamy m.in. o:
– roli kapliczek przydrożnych i ich znaczeniu w przestrzeni wsi
– postaciach świętych ważnych dla mieszkańców różnych regionów Górnego Śląska
– „mariocentryzmie”, czyli kulcie maryjnym i jego przejawach: pielgrzymkach, odpustach czy dniach krzyżowych
– „świętym kącie” i jego miejscu w tradycyjnej izbie
– religijności mieszkańców Śląska Cieszyńskiego – podobieństwach i różnicach między katolikami a protestantami
– historii i architekturze kościoła z Nieboczów

Na terenie muzeum znajdują się dwa zabytkowe kościoły oraz liczne kapliczki, które stanowią ważny element tej opowieści. Warto dodać, że kościół z Nieboczów będzie dostępny tylko do pierwszej połowy roku – później zostanie czasowo wyłączony z użytkowania ze względu na prace konserwatorskie.

Po spacerze chętni będą mogli wziąć udział w Mszy Świętej.

Zapraszamy do wspólnego odkrywania „nieba w codzienności” – w przestrzeni, gdzie tradycja spotyka się z duchowością ✨.

Bilety do nabycia online i w kasie muzeum.