Opublikowano: 04 marca 2026

„Precz zimo zła!” – te słowa ponownie wybrzmią podczas wyjątkowego wydarzenia obrzędowego, które co roku przyciąga licznych uczestników zainteresowanych dawnymi zwyczajami przedwiośnia. Niegdyś powszechny obrzęd topienia marzanny dziś należy już do rzadkości i odtwarzany jest m.in. w Muzeum Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie.

Topienie lub palenie marzanny – symbolu zimy, zła i śmierci, które wraz z nadejściem nowego roku należało usunąć ze wsi – było związane z radosnym pochodem. Towarzyszył mu goik, znak nadchodzącej wiosny i budzącej się do życia przyrody.

22 marca w muzeum odbędą się warsztaty, podczas których uczestnicy samodzielnie przygotują marzannę i goik oraz nauczą się tradycyjnej pieśni powitalnej na cześć wiosny. Następnie barwny korowód przejdzie przez teren skansenu, by symbolicznie spalić w ognisku marzannę – uosobienie zimy. Po wspólnym śpiewie orszak uda się do zagrody sołtysa, gdzie chałupa zostanie udekorowana goikiem, zwiastującym nadejście cieplejszych dni.

Tradycje odtwarzane w MGPE sięgają dawnych czasów, wówczas z marzanną – słomianą kukłą przebraną w kobiecy strój – wędrowały przez wieś dziewczęta śpiewając tradycyjne pieśni. Po drodze kukłę obrzucano resztkami śniegu, błotem, kamieniami. Była ona wynoszona poza obręb wsi, gdzie po wcześniejszym rozebraniu, była topiona lub z braku wody – palona. Po całej ceremonii na kij po marzannie zatykano goik, czyli niewielkie drzewko iglaste przybrane kolorowymi.  Był on symbolem życia i budzącej się do życia przyrody, a jego wniesienie do wsi miało zapewnić obfite plony. Z goikiem obchodzono wszystkie domy, śpiewając radosne pieśni, aby symbolicznie przyprowadzić wiosnę.

Jeśli chcecie wspólnie odtworzyć te dawne obrzędy, zarezerwujcie czas 22 marca. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 12.00. Bilety online dostępne są na stronie internetowej muzeum w cenie 20 zł za osobę.

Liczba miejsc na warsztatach jest ograniczona.